کال جنی یکی از حیرت‌انگیزترین و بی‌نظیرترین جاذبه‌های طبیعی ایران می‌باشد. دره‌ای زیبا که در شمال غربی شهر طبس در دامنه غربی رشته کوه شتری و نزدیک روستای ازمیغان قرار دارد. کال جنی با آمیختن آثار تاریخی، افسانه‌های بومی و زیبایی‌های طبیعی جذابیت زیادی در بین گردشگران دارد.
کال جنی مکانی مناسب برای سیاحت در طبیعت و تاریخ است. ثبت تصاویر کم‌نظیری، آب بازی و شنا کردن در حوض‌های طبیعی داخل دره یک تفریح روح‌بخشی محسوب می‌شود که لحظاتی نابی را به شما هدیه می‌دهد.

کال جنی

کال جنی در طبس

علل پیدایش و سبب نام‌گذاری کال جنی

این دره در طول سال‌ها و بر اثر فرسایش بوجود آمده است و شباهت بسیار عجیبی به گرند کانیون که در آریزونای آمریکا واقع شده، دارد. گرند کانیون نیز دره‌ای شگفت‌انگیز است و دلیل بوجود آمدن آن، درست مثل کال جنی، بر اثر سال‌ها فرسایش است.
رودخانه‌ی ازمیغان اصلی‌ترین عامل پیدایش این دره است. این رود پس از عبور از مسیرهای پر پیچ و خم، وارد کال جنی می‌شود و در نهایت با گذر از دره، به دشت طبس می‌ریزد. منشأ رودخانه‌ در رشته کوه شتری قرار دارد و از متصل شدن چشمه‌هایی که از نقاط مختلف کوه به سمت دره‌ی ازمیغان جریان دارند، شکل گرفته است.

گرند کانیون

گرند کانیون که در آریزونای آمریکا

نام این دره ترکیبی از دو کلمه کال و جنی است. کال اصطلاحی است که به دره یا مسیر ایجاد شده به وسیله سیلاب‌ها و جریان آب گفته می‌شود. ریزش سنگ‌ریزه‌ها به دلیل وزش شدید باد و همچنین وجود صداهای رعب‌انگیزی که به علت پیچیدن باد در حفره‌های متعدد اطراف دره بوجود می‌آید‌، باعث شده ساکنان روستاهای اطراف این محل را ترسناک و محل حضور جن‌ها می‌دانند و به همین خاطر لقب جنی به آن داده‌اند.

کال جنی در طبس

عجایب شگفت‌انگیز کال جنی

طول این دره شگفت‌انگیز حدود هشت کیلومتر است و از سه بخش تشکیل شده است. بخش اول دره، بدون جریان آب دائمی، از انتهای روستای ازمیغان شروع شده و با طول حدود سه کیلومتر در بستری از سنگ‌ها ادامه دارد. در این بخش مناظر زیبایی از سنگ‌های سفید در مسیر رودخانه دیده می‌شود.
بخش بعدی کال جنی با جریان آب دائمی و حدود دو کیلومتر، زیباترین مناظر طبیعی را در خود جای داده و جذابیت بیشتری دارد. بخش انتهایی کال جنی به طول حدود سه کیلومتر است. این بخش علاوه بر دودکش‌ها و تنوره‌های بسیار زیبای جن، دارای آثار باستانی زیبایی بنام خانه گبر می‌باش. نام این پدیده طبیعی منحصر به فرد از سال ۱۳۹۶ با شماره ۳۵۰ در فهرست آثار طبیعی ایران قرار دارد.

کال جنی

دودکش‌ها و تنورهای جن

دودکش‌ها و تنورهای جن

دودکش‌ها و تنورهای جن را می‌توان از جمله اشکال و مناظر فرسایشی به حساب آورد که گویا در نام‌گذاری کال جنی بی‌تاثیر نبوده‌اند. دودکش‌ها و تنورهای جن در اثر فرسایش آبی و بادی در دیوار‌های رودخانه به وجود آمده‌اند.
دودکش‌های جن نوعی ستون‌های فرسایشی هستند که در طول هزاران سال شکل گرفته‌اند. تنور‌های جن هم استوانه‌های تو خالی حاصل از فرسایش هستند که در اثر ورود جریان‌های آب سطحی به داخل دره و فرسایش شدید در داخل رسوبات آبرفتی دیواره ایجاد شده‌اند. اشکال فرسایشی یاد شده به قدری زیبا و جالب هستند که تصور می‌شده دست ساز باشد.

کال جنی

دیواره‌های بلند دره جنی

نقش و نگارهای دیواره‌های بلند

در طول هزاران سال و در اثر فرسایش و حضور سیلاب، نقش و نگار‌های جذابی روی دیواره‌های بلند دره جنی ایجاد شده که بسیار دیدنی هستند. آبشارهای کوچکی در اینجا وجود دارد که محلی‌ها به آن‌ها شُلَن می‌گویند. حوضچه‌هایی هم تشکیل شده که تا یک و نیم متر عمق دارند و جای خوبی برای آب تنی و خنک شدن در گرمای کویر به ‌شمار می‌روند.

خانه‌های گبر

مکان چله نشینی زرتشتیان

وجود تونل‌ها و خانه‌هایی بنام خانه گبر که در دل دیواره‌ها و برای سکونت درویشان و صوفیان ساخته شده است از دیگر جدابیت‌های این دره است. این تونل‌ها و حفرها به دست بشر در این دره عجیب پدید آمده است. قدمت این آثار مربوط به دوران ساسانیان می‌شود. در مسیر این حفره‌ها تونل‌هایی دیده می‌شود که احتمالا راه‌های ارتباطی آن‌ها با هم بوده است. مسیر دسترسی به این حفره‌ها بسیار دشوار است.

کال جنی

کال جنی در طبس

شرایط آب و هوایی کال جنی

آب و هوای منطقه گرم، خشک و کویری است. بیشتر ماه‌های سال خشک و یا کم باران است. بطور معمول در فصل زمستان و ابتدای فصل بهار باران به نسبت کمی می‌بارد. خاصیت مناطق کویری تفاوت دمای فاحش آن در طول روز و شب و یا تابستان و زمستان است. بالاترین دمای منطقه در تابستان حدود پنجاه درجه و پایین‌ترین دما در زمستان منفی پنج درجه سانتیگراد است.

کال جنی

کال جنی در طبس

بهترین زمان برای بازدید کال جنی

طبیعت در همه فصول‌ زیبایی‌های خاص خودش را دارد. اما یکی از شرایطی که بازدید لذت‌بخشی و خاطره‌انگیزی را در این مکان تجربه کنید این است که در فصل مناسب به کال جنی بروید. با توجه به اینکه منطقه کال جنی آب و هوای گرم، خشک و کویری دارد، طبعا در تابستان گرمای به شدت طاقت فرسایی دارد. بنابراین بازدید خود را برای این فصل برنامه‌ریزی نکنید.

اوایل بهار و پاییز، یعنی ماه‌های فروردین، اردیبهشت، مهر و آبان بهترین زمان برای دیدن کال جنی می‌باشد می‌توانید در این ماه‌ها لحظات نابی را در این دره خارق‌العاده سپری کنید.

کال جنی

اقامتگاه دیکاکو

مسیر دسترسی و امکانات رفاهی کال جنی

برای رسیدن به کال جنی دو راه وجود دارد که هر دو در انتهای جاده آسفالت، و گذر از سه راه استخر شاعر و ورود به جاده خاکی نمایان می‌شود. مسیر اول که در انتهای جاده خاکی قرار دارد و امکان بازدید از نیزار و نخلستان را همزمان با دره جن ها فراهم می‌کند، جذاب‌تر است. مسیر دوم هم از میانه جاده خاکی است که از طریق شکافی در دیواره دره به طور مستقیم به درون دره راه دارد.
اگر تمایل به اقامت در دل کویر و این منطقه را دارید بهتر است لوازم مورد نیاز را همراه داشته باشید، کمپینگ در این مکان خاطره‌ای به یادماندنی برایتان می‌سازد. اگر به کمپینگ تمایلی ندارید، اقامتگاه‌های بوم‌گردی در روستای ازمیغان گزینه مناسبی برای شما به نظر می‌رسند یکی از این اقامتگاه‌ها، اقامتگاه دیکاکو سیاه چادراست.

اقامتگاه بوم‌گردی دیکاکو در فاصله پانصد متری از کال جنی قرار دارد. این اقامتگاه دارای چهار سیاه چادر چهل متری است. ظرفیت اقامت هر سیاه چادر پانزده نفر می‌باشد. اقامت در داخل سیاه چادر‌های عشایری می‌باشد. نحوه‌ی اقامت در دیکاکو به صورت کف خواب است و وسایل خواب در اختیار مسافران قرار می‌گیرد. سرویس بهداشتی ایرانی، فرنگی و حمام در اقامتگاه دیکاکو به صورت مشترک در محوطه موجود است. امکان سرو غذا با هماهنگی قبلی در اقامتگاه دیکاکو وجود دارد.

کال جنی در طبس

توصیه‌هایی ضروری پیش از بازدید کال جنی

  • برای پیمایش در کال جنی حتما یک دست لباس اضافه، عینک آفتابی، کلاه آفتابی، کفش مناسب به همراه داشته باشید.
  • مراقب بخش‌های عمیق رودخانه‌ها باشید. اگر به اصول شنا آشنایی ندارید از شنا کردن در این مکان‌ها صرف‌نظر کنید.
  • حتما تا قبل از تاریکی هوا بازدید خود را به اتمام برسانید. تا خطر مشکلاتی همچون پیدا نکردن راه خروج کمتر شود.
  • برای دیدن کال جنی با یک گروه گردشگری مطمئن یا یک راهنمای حرفه‌ای همراه شوید.
  • در زمان‌هایی که احتمال بارندگی هست، از رفتن به این مکان به شدت پرهیز کنید.
  • این مکان مناسب افراد سالمند، کودکان و افراد ناتوان جسمی نمی‌باشد.
  • حتما به همرا خود پلاستیک زباله داشته باشید و پلاستیک و زباله خود را به شهر برگردانند.
  • حفاظت و نگهداری از این اثر طبیعی و منحصر به فرد، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.
خواندن
طبس، راهنمای سفر به عروس کویر ایران

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

برای امنیت، استفاده از سرویس reCAPTCHA گوگل مورد نیاز است که موضوع گوگل است Privacy Policy and Terms of Use.

من با این شرایط موافق هستم .